Code web là gì? Tổng hợp kiến thức cho Newbie vào nghề Coder

Bạn đang muốn tự tạo một website, học lập trình hoặc đơn giản là nghe rất nhiều người nhắc đến thuật ngữ “code web” nhưng vẫn chưa hiểu rõ code web là gì? Đây là câu hỏi mà hầu hết người mới bước chân vào lĩnh vực công nghệ đều từng thắc mắc.

Thực tế, code web chính là nền tảng cốt lõi giúp một website có thể hiển thị, tương tác và hoạt động ổn định trên trình duyệt. Dù bạn muốn trở thành coder, làm marketing, kinh doanh online hay thuê dịch vụ thiết kế website, việc hiểu đúng bản chất code web sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ code web là gì, code web gồm những gì, các loại code web phổ biến và cách code web được ứng dụng trong thực tế, tất cả đều được giải thích theo cách dễ hiểu, dành riêng cho người mới bắt đầu.

Code web là gì?

Code web là tập hợp các đoạn mã lập trình được sử dụng để xây dựng, hiển thị và vận hành một website trên trình duyệt. Những đoạn mã này quyết định website trông như thế nào, người dùng có thể tương tác ra sao và dữ liệu được xử lý theo cách nào khi có hành động truy cập.

Nói cách khác, mọi website bạn nhìn thấy trên Internet, từ blog cá nhân, website bán hàng đến trang tin tức, đều được tạo nên từ code web. Khi người dùng gõ địa chỉ website vào trình duyệt, trình duyệt sẽ đọc và “dịch” các đoạn code này để hiển thị nội dung lên màn hình.

Về bản chất, code web không phải chỉ là một ngôn ngữ duy nhất. Nó được cấu thành từ nhiều ngôn ngữ lập trình web khác nhau, phổ biến nhất gồm HTML, CSS, JavaScript và PHP. Mỗi ngôn ngữ đảm nhiệm một vai trò riêng biệt, nhưng phải phối hợp với nhau thì website mới hoạt động hoàn chỉnh. 

• HTML chịu trách nhiệm tạo cấu trúc nội dung như tiêu đề, đoạn văn, hình ảnh.
• CSS quyết định giao diện, màu sắc, bố cục và cách website hiển thị trên các thiết bị khác nhau.
• JavaScript giúp website có tính tương tác, ví dụ như menu động, form đăng ký hay hiệu ứng chuyển động.
• PHP (hoặc các ngôn ngữ backend khác) xử lý dữ liệu phía máy chủ, như đăng nhập, lưu thông tin người dùng hay quản trị nội dung.

Để dễ hình dung hơn, bạn có thể tưởng tượng website giống như một ngôi nhà. Khi đó, code web chính là bản thiết kế và vật liệu xây dựng. HTML là khung nhà, CSS là lớp sơn và nội thất, còn JavaScript và PHP giống như hệ thống điện nước giúp ngôi nhà vận hành trơn tru. Nếu thiếu code web, trình duyệt không có gì để hiển thị và website đơn giản là không thể tồn tại.

Vì vậy, dù bạn là người mới học lập trình, chủ website hay người làm kinh doanh online, việc hiểu rõ code web là gì sẽ giúp bạn nắm được nền tảng cốt lõi của mọi trang web trên Internet hiện nay.

Code web gồm những gì?

Để hiểu đầy đủ code web là gì, bạn cần nắm được website được cấu thành từ những thành phần cơ bản nào. Trên thực tế, code web không phải là một khối mã duy nhất, mà là sự kết hợp của nhiều lớp khác nhau, mỗi lớp đảm nhiệm một vai trò riêng trong quá trình website hoạt động.

Thông thường, code web được chia thành hai nhóm chính: phần giao diện hiển thị cho người dùng và phần xử lý logic phía sau hệ thống. Hai nhóm này phối hợp với nhau để website vừa đẹp mắt vừa hoạt động ổn định.

Phần giao diện hiển thị (Frontend)

Đây là phần mà người dùng có thể trực tiếp nhìn thấy và tương tác trên trình duyệt. Frontend quyết định website trông như thế nào và trải nghiệm người dùng ra sao.

Các thành phần frontend phổ biến gồm:

• HTML: HTML dùng để xây dựng cấu trúc nội dung website như tiêu đề, đoạn văn, hình ảnh, nút bấm hay liên kết. Có thể hiểu HTML là “bộ khung xương” của trang web.
• CSS: CSS chịu trách nhiệm định dạng giao diện, bao gồm màu sắc, font chữ, bố cục và cách hiển thị trên các thiết bị khác nhau. Nhờ CSS, website trở nên trực quan và chuyên nghiệp hơn.
• JavaScript: JavaScript giúp website có tính tương tác. Những chức năng như menu xổ xuống, form đăng ký, thông báo hay hiệu ứng chuyển động đều được xử lý bằng JavaScript.

Phần xử lý logic phía sau (Backend)

Backend là phần hoạt động “ẩn” phía sau website, người dùng không nhìn thấy trực tiếp nhưng lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Phần này quyết định cách dữ liệu được xử lý và lưu trữ.

Các thành phần backend thường gặp:

• Ngôn ngữ backend: Các ngôn ngữ như PHP, Python hoặc những công nghệ tương tự được dùng để xử lý đăng nhập, phân quyền, quản trị nội dung và các chức năng nâng cao của website.
• Cơ sở dữ liệu: Cơ sở dữ liệu dùng để lưu trữ thông tin như tài khoản người dùng, bài viết, sản phẩm, đơn hàng. Mỗi khi người dùng truy cập hoặc thao tác, backend sẽ lấy dữ liệu từ đây để hiển thị lên website.

Với người mới, bạn chỉ cần ghi nhớ rằng code web là một hệ thống nhiều lớp phối hợp với nhau, chứ không phải vài dòng code đơn giản. Khi frontend và backend kết hợp nhịp nhàng, website mới có thể hiển thị đúng, hoạt động mượt mà và đáp ứng nhu cầu của người dùng.

Phân loại code web phổ biến hiện nay

Trong thực tế, code web thường được chia thành hai loại chính dựa trên cách website hiển thị nội dung và xử lý dữ liệu: code web tĩnh và code web động. Đây là cách phân loại cơ bản nhưng rất quan trọng, đặc biệt với người mới bắt đầu học lập trình web.

Việc hiểu rõ sự khác nhau giữa hai loại này giúp bạn dễ dàng lựa chọn hướng học phù hợp. Đồng thời, nếu bạn đang có ý định xây dựng website, phân loại code web cũng giúp bạn quyết định nên sử dụng hình thức nào để tiết kiệm chi phí và tối ưu hiệu quả. 

Code Web Tĩnh

Code web tĩnh là hình thức lập trình website mà nội dung được hiển thị cố định trên từng trang. Khi người dùng truy cập website, trình duyệt sẽ tải và hiển thị đúng nội dung đã được viết sẵn trong file code.

Thông thường, coder sử dụng các ngôn ngữ cơ bản như HTML, CSS và JavaScript để xây dựng website tĩnh. Website không có hệ quản trị nội dung và cũng không kết nối với cơ sở dữ liệu.

Khi muốn thay đổi nội dung, lập trình viên phải chỉnh sửa trực tiếp từng file code. Điều này khiến việc cập nhật bài viết hoặc thông tin trở nên kém linh hoạt, đặc biệt khi website có nhiều trang.

Code web tĩnh không yêu cầu cơ sở dữ liệu hay hệ thống quản trị phức tạp, nên chi phí xây dựng ban đầu thường thấp. Điều này phù hợp với cá nhân, doanh nghiệp nhỏ hoặc các dự án website đơn giản.

• Tốc độ tải trang nhanh: Do nội dung được hiển thị cố định và không phải xử lý dữ liệu từ máy chủ, website sử dụng code web tĩnh thường có tốc độ tải nhanh và ổn định, mang lại trải nghiệm tốt cho người dùng.
• Dễ xây dựng với người mới học: Code web tĩnh chủ yếu sử dụng HTML, CSS và JavaScript cơ bản. Đây là những ngôn ngữ nền tảng, giúp người mới làm quen với lập trình web dễ tiếp cận và học tập hiệu quả.
• Phù hợp với website đơn giản: Code web tĩnh rất thích hợp cho website giới thiệu doanh nghiệp, landing page, portfolio cá nhân hoặc các trang không cần cập nhật nội dung thường xuyên.

Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất của code web tĩnh là khó mở rộng. Khi website phát triển lớn, việc quản lý nội dung thủ công sẽ tốn nhiều thời gian và khả năng bảo mật cũng không cao nếu không được tối ưu kỹ.

Xem thêm:

HTML là gì? Tất cả thông tin về ngôn ngữ HTML dễ hiểu nhất.

JavaScript là gì? Tổng hợp kiến thức về JavaScript

Code Web Động

Khác với code web tĩnh, code web động cho phép website hiển thị nội dung linh hoạt dựa trên dữ liệu từ cơ sở dữ liệu. Nội dung có thể thay đổi theo người dùng, thời gian hoặc hành động cụ thể.

Với hình thức này, lập trình viên phải làm việc với cả frontend và backend. Website thường có trang quản trị riêng để thêm, sửa hoặc xóa nội dung mà không cần chỉnh sửa trực tiếp file code.

Quản lý nội dung linh hoạt

Code web động cho phép thêm, sửa, xóa nội dung thông qua trang quản trị mà không cần chỉnh sửa trực tiếp file code. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và công sức trong quá trình vận hành website.

• Khả năng mở rộng và nâng cấp cao: Nhờ sử dụng cơ sở dữ liệu và backend, website code web động dễ dàng mở rộng thêm tính năng mới khi nhu cầu tăng lên, phù hợp với các dự án dài hạn.
• Bảo mật tốt hơn: Code web động hỗ trợ phân quyền người dùng, quản lý đăng nhập và áp dụng các biện pháp bảo mật nâng cao, giúp bảo vệ dữ liệu và thông tin người dùng hiệu quả hơn.
• Phù hợp với website phức tạp: Code web động là lựa chọn tối ưu cho website bán hàng, tin tức, giáo dục hoặc các nền tảng cần tương tác cao và cập nhật nội dung thường xuyên.

Code web tĩnh phù hợp với website đơn giản, ít thay đổi nội dung, còn code web động phù hợp với những website cần tương tác, cập nhật thường xuyên và mở rộng lâu dài. Việc lựa chọn đúng loại code web ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian và công sức trong quá trình phát triển website.

Một số dạng Code Website phổ biến

Như đã nói, mỗi website với mục đích khác nhau sẽ có code web khác nhau. Dưới đây là một vài dạng website tiêu biểu

Website thương mại điện tử

Website  dạng này sẽ ưu tiên tối ưu hiển thị hình ảnh và thông tin về sản phẩm. Ngoài ra, vấn đề bảo mật thông tin khách hàng và thông tin đơn hàng cũng được đề cao. Phần code xử lý thanh toán cũng phải đảm bảo yếu tố nhanh chóng, tiện lợi, an toàn.

 Website tin tức

Website tin tức rất chú trọng đến các yếu tố về hình ảnh, cấu trúc trang web, nội dung bài viết và giao diện hiển thị. Vì là dạng website cung cấp thông tin nên yêu cầu cao trong cách trình bày và bố trí bố cục website. Lập trình viên cần phải sắp xếp nội dung và bố cục theo logic để users có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin..

 Website phim

 Hiện nay, web phim là một trong những lĩnh vực trở nên phổ biến. Web phim thường mang lại lượng truy cập lớn vì nhu cầu xem phim online cao của đa số người dùng. Code web phim khá khó bởi đòi hỏi coder những kỹ năng cao bởi loại hình website này đòi hỏi các tiêu chí đặc biệt như: tốc độ load nhanh, nội dung chất lượng, dung lượng hosting lớn, video hình ảnh rõ nét… 

Website truyện

Tương tự như website phim, ngày nay nhu cầu đọc truyện online cũng tăng đáng kể. Code web truyện sẽ đỡ vất vả hơn web phim song vẫn đòi hỏi tốc độ load nhanh, dung lượng lưu trữ “siêu to khổng lồ”, hình ảnh rõ nét…

 Website giáo dục

Code web về mảng giáo dục thì phải đảm bảo thiết kế các danh mục thật khoa học. Có độ liên kết với nhau cao, phần nội dung về khóa học, đăng ký học phải được làm nổi bật.

Tối ưu code web chuẩn SEO

3 yếu tố cơ bản để đánh giá code web chuẩn SEO:

• Website tối ưu có cấu trúc thân thiện với bộ máy tìm kiếm, dễ dàng thu thập thông tin từ website.
• Website có giao diện thân thiện với người dùng: thiết kế đẹp, sắp xếp khoa học và nội dung thu hút giảm tỷ lệ thoát trang
• Trang quản trị website có đầy đủ các tính năng hỗ trợ quản trị thân thiện như kiểm tra SEO. Và tùy biến dễ dàng đối với các Admin không có kỹ năng chuyên sâu về Code.

Làm thế nào để có thể tối ưu code web chuẩn SEO?

• Nếu bạn là Web Coder: Hãy lập trình web dựa vào các tiêu chí đánh giá tối ưu code chuẩn SEO như: URL, Title, Headings, Meta description, Images,…
• Nếu không hề biết về Code: Hãy nắm vững các tiêu chí đánh giá tối ưu code chuẩn SEO trên hoặc thuê thiết kế website chuẩn SEO giúp bạn.

Code Web tay và ưu, nhược điểm

Code web tay là thao tác lập trình website hoàn toàn thủ công bằng việc viết code, được thực hiện bởi các coder có kỹ năng và kinh nghiệm. Cách thiết kế website này rất được ưa chuộng tại Việt Nam. Các lập trình viên sẽ thực hiện đầy đủ các quy trình từ tiếp nhận yêu cầu, tìm hiểu thông tin, thiết kế sơ đồ chức năng, chọn ngôn ngữ lập trình, viết code web chuẩn SEO, tối ưu UI/UX,…

Bởi khối lượng công việc đồ sộ do đó mà không thể chỉ 1 developer hoàn thiện được. Nhất là với những dạng web phức tạp, cần phải có đội ngũ lập trình chuyên nghiệp để đảm bảo về cả frontend lẫn backend.

Những website được thiết kế bằng hình thức code tay thường sẽ hoạt động tốt hơn so với các trang web được tạo từ nền tảng có sẵn. Bên cạnh đó, code web tay cũng đảm bảo tối đa độ bảo mật với các chứng chỉ SSL hoặc HTTPS giúp người dùng yên tâm trong quá trình sử dụng.

Đơn vị cung cấp dịch vụ thiết kế website

Bạn mong muốn được sở hữu một website xong không có khả năng để code web? Liên hệ ngay với BKWeb để thiết kế website cho riêng mình nhé! 

 

Với đội ngũ nhân sự dày dặn kinh nghiệm, bkweb đảm bảo sẽ mang đến những dịch vụ chất lượng hàng đầu khi thiết kế web. Khi sử dụng dịch vụ thiết kế web tại bkweb, bạn sẽ được hưởng những quyền lợi sau:

• Đảm bảo các chứng chỉ bảo mật về SSL và HTTPs 
• Đội ngũ developer, tester, design… giỏi, chuyên nghiệp
• Kho mẫu giao diện website đa dạng, khách có thể thoải mái lựa chọn 
• Luôn hỗ trợ 24/7

Kết luận

Trên đây là bài viết giải đáp về code web và những vấn đề liên quan. Hy vọng bài viết hữu ích với bạn! Mong là sau bài viết này bạn sẽ có thêm kiến thức về code web và sẵn sàng hành trang để “vào nghề coder”. Theo dõi bkns.vn để cập nhật những thông tin thú vị nhé!

Có thể bạn muốn xem:

Hướng dẫn cách cài đặt chứng chỉ SSL cho website 2022