IP là gì? Địa chỉ IP là gì, cách xem IP chuẩn nhất 2026

Địa chỉ IP hay IP là khái niệm quen thuộc với phần lớn người dùng Internet hiện nay. Đây không chỉ là thuật ngữ nền tảng trong lĩnh vực mạng máy tính mà còn giữ vai trò then chốt trong việc nhận diện và quản lý các thiết bị đang kết nối. Vậy địa chỉ IP là gì, có chức năng ra sao, và những điểm mạnh điểm hạn chế của nó gồm những gì? Hãy cùng BKNS tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây

IP là gì?    

Theo như Kaspersky IP hay Địa chỉ IP là một mã định danh riêng giúp nhận biết một thiết bị khi thiết bị đó kết nối với Internet hoặc với mạng nội bộ. IP là viết tắt của Internet Protocol, tức Giao thức Internet, dùng để chỉ hệ thống quy tắc quy định cách dữ liệu được đóng gói và truyền đi trong các môi trường mạng này.

Ở góc độ chức năng, địa chỉ IP đóng vai trò như “tọa độ” để các thiết bị có thể gửi và nhận thông tin đúng nơi. Nó cung cấp dữ liệu về điểm kết nối, hỗ trợ định tuyến và tạo điều kiện để các thiết bị liên lạc với nhau. Nhờ có IP, Internet có thể phân biệt được nhiều thực thể khác nhau như máy tính, bộ định tuyến và máy chủ website, từ đó đảm bảo quá trình trao đổi dữ liệu diễn ra chính xác và ổn định.

Mỗi địa chỉ IP sẽ đi kèm với thành phần gọi là Subnet Mask. Bởi lẽ, giao thức TCP/IP quy định rằng hai địa chỉ IP nếu muốn làm việc trực tiếp cần nằm chung trong một mạng – có chung Network ID.

Subnet Mask là một tập hợp gồm 32 bit và được phân chia thành 2 vùng. Phía bên trái là các bit 1 và bên phải là bit 0. Network là vùng có IP ở vị trí tương ứng với bit 1 của Subnet Mask và vùng bit 0 của Subnet Mask là Host ID. Nói chung, Subnet Mask quy định lớp mạng cho một địa chỉ IP. Hai thiết bị mạng chỉ có thể giao tiếp với nhau khi có cùng cấu hình Subnet Mask.

IP dùng để làm gì?

Địa chỉ IP giúp các thiết bị trên Internet nhận diện nhau và trao đổi dữ liệu đúng đích. Có thể hiểu đơn giản, IP giống như địa chỉ nhận thư, còn dữ liệu là bưu phẩm. Nếu không có IP, thiết bị không biết phải gửi dữ liệu đi đâu và cũng không biết nhận dữ liệu từ đâu.

Trong thực tế, khi bạn nhập một tên miền trên trình duyệt, hệ thống DNS sẽ phân giải tên miền đó thành địa chỉ IP của máy chủ. Sau khi có IP, thiết bị và các thiết bị mạng trung gian sẽ định tuyến gói tin đến đúng máy chủ để tải nội dung website về cho bạn.

IP cũng được dùng để quản trị hệ thống mạng, cấu hình máy chủ, thiết lập các rule truy cập theo IP, ghi log truy cập và xử lý sự cố kết nối.

IP có vai trò trong việc giúp các thiết bị trên mạng Internet có thể nhận ra nhau. Khi đã nhận ra nhau, các thiết bị này mới có thể giao tiếp và trao đổi. Thực tế, giống như địa chỉ nhà, công ty hay doanh nghiệp đều có vị trí cụ thể thì IP cũng nhiệm vụ cung cấp danh tính cho các thiết bị được kết nối internet.

Xem thêm: Đăng Ký Tên Miền Nhanh Chóng Tại BKNS

Tại sao địa chỉ IP lại quan trọng?

Địa chỉ IP là nền tảng để Internet vận hành ổn định và có trật tự. Nếu không có IP, các thiết bị không thể tìm thấy nhau, các gói tin không thể định tuyến đúng đường và dịch vụ trực tuyến sẽ không thể hoạt động như bạn đang sử dụng hàng ngày.

IP quan trọng vì những lý do sau:

• IP giúp định danh thiết bị và máy chủ trong quá trình giao tiếp mạng
• IP giúp định tuyến dữ liệu trên quy mô toàn cầu thông qua các thiết bị mạng trung gian
• IP hỗ trợ quản trị và bảo mật, ví dụ giới hạn truy cập theo IP hoặc theo dõi truy cập bất thường
• IP liên quan trực tiếp đến vận hành website và server, từ kết nối, truy cập dịch vụ đến ghi nhận log và xử lý sự cố

IP hoạt động như thế nào?

Để hiểu IP hoạt động ra sao, bạn chỉ cần nắm 4 bước sau.

Bước 1: Từ tên miền đến địa chỉ IP

Khi bạn gõ một tên miền, hệ thống DNS Server sẽ tìm bản ghi phù hợp và trả về địa chỉ IP của máy chủ. Đây là lý do bạn có thể nhớ tên miền thay vì phải nhớ dãy số IP.

Bước 2: Thiết bị gửi gói tin đến IP đích

Sau khi có IP, thiết bị của bạn sẽ đóng gói dữ liệu thành các gói tin và gửi đi. Các gói tin này mang theo thông tin nguồn và đích để có thể đi đúng tuyến.

Bước 3: Định tuyến qua router và các nút mạng

Gói tin đi qua router của bạn, sau đó đi qua nhiều thiết bị mạng trung gian trên Internet. Mỗi điểm trung gian sẽ quyết định chặng tiếp theo để gói tin tiến gần đến IP đích.

Bước 4: NAT và DHCP trong mạng gia đình hoặc văn phòng

Trong mạng nội bộ, thiết bị thường nhận IP riêng do router cấp tự động thông qua DHCP Server. Khi truy cập Internet, router dùng NAT để chuyển lưu lượng từ IP riêng ra IP công cộng. Nhờ đó, nhiều thiết bị trong nhà có thể dùng chung một đường truyền Internet.

Cấu tạo của địa chỉ IP là gì?

Địa chỉ IP được chia thành 5 lớp chính và Loopback (địa chỉ 127.x.x.x dùng để kiểm tra vòng lặp quy hồi):

• Lớp A: Bao gồm tất cả địa chỉ IP có octet đầu tiên từ 1 đến 126 (1.0.0.1 đến 126.0.0.0). Lớp A dành riêng cho địa chỉ IP của những tổ chức lớn trên thế giới.
• Lớp B: Những địa chỉ IP có octet đầu tiên từ 128 đến 191 (128.1.0.0 đến 191.254.0.0). Lớp B dành riêng cho các tổ chức trên thế giới xếp hạng trung bình.
• Lớp C: Những địa chỉ IP có octet đầu tiên từ 192 đến 223 (192.0.1.0 đến 223.255.254.0). Lớp C dành cho các tổ chức nhỏ (trong đó có máy tính cá nhân).
• Lớp D: Bao gồm các địa chỉ Ip có octet đầu tiên từ 224 đến 239 (224.0.0.0 đến 239.255.255.255). Lớp D được dùng để phát các thông tin Multicast/Broadcast.
• Lớp E: Bao gồm các địa chỉ có octet đầu tiên từ 240 đến 255 (240.0.0 đến 254.255.255.255). Lớp E được dành riêng cho công việc nghiên cứu.

Trên thực tế, chỉ có các địa chỉ lớp A,B,C là được dùng để cài đặt cho các nút mạng. Địa chỉ lớp D được dùng trong một vài ứng dụng dạng truyền thông đa phương tiện. Riêng lớp E vẫn còn nằm trong phòng thí nghiệm và dự phòng.

Ưu và nhược điểm của địa chỉ IP

Ưu điểm của địa chỉ IP

• IP là giao thức kết nối, giao tiếp giữa các thiết bị mạng qua Internet
• IP giúp truy cập Internet dễ dàng hơn
• Địa chỉ IP giúp người dùng có thể quản lý hệ thống mạng đơn giản và chặt chẽ
• IP ra đời là một sự phát triển vượt bậc của ngành công nghệ mạng

Nhược điểm của địa chỉ IP

• Thông tin cá nhân dễ dàng bị khai thác nếu hacker xâm nhập và phá hoại
• Hoạt động truy cập của người dùng sẽ bị lưu lại địa chỉ IP

Xem thêm: Internet là gì? So sánh điểm khác biệt giữa wifi và Internet

Địa chỉ IP gồm những loại nào?

IP được chia thành 4 loại địa chỉ IP riêng, địa chỉ IP công cộng, địa chỉ IP tĩnh và địa chỉ IP động.

IP riêng – IP Private

IP riêng (IP nội bộ) là loại IP được sử dụng trong một mạng (giống mạng ở nhà, công ty, tổ chức). Các địa chỉ IP riêng thường được tạo lập thủ công hoặc router thiết lập tự động. IP riêng được sử dụng trong trường hợp cung cấp cho các thiết bị cách giao tiếp với router và các thiết bị khác trong mạng. Nhưng không kết nối trực tiếp với các máy tính bên ngoài hệ thống.

IP công cộng  – IP Public

IP Public là địa chỉ IP công cộng được sử dụng bên ngoài mạng, nó được chỉ định bởi ISP. IP Public được nhà cung cấp dịch vụ internet chỉ định, được sử dụng để kết nối với các thiết bị khác được kết nối Internet. Các thiết bị trong mạng có khả năng truy cập website hay liên hệ trực tiếp với máy tính khác khi có IP Public.

Xem thêm: So sánh mô hình OSI và TCP/IP

IP tĩnh – IP Static

Địa chỉ được cấu hình thủ công cho thiết bị khác với địa chỉ được gán qua máy chủ DHCP được gọi là IP tĩnh. IP tĩnh là IP không có sự thay đổi về địa chỉ, cố định dành riêng cho một người hoặc nhóm người sử dụng mà thiết bị kết nối đến Internet của họ luôn luôn được đặt một địa chỉ IP

IP động – IP Dynamic

IP động là địa chỉ được gán tự động cho từng kết nối hay node của mạng: máy tính bàn, điện thoại thông minh, máy tính bảng,…Máy chủ DHCP sẽ thực hiện việc gán IP tự động và các kết nối mạng sẽ có sự thay đổi. IP động có ưu điểm là dễ cài đặt, tính linh hoạt và dễ dàng quản lý. Bên cạnh đó, số lượng các thiết bị có thể kết nối mạng ít bị giới hạn. Thiết bị sẽ giải phóng bộ nhớ địa chỉ cho thiết bị khác trong trường hợp nó không cần đến kết nối mạng.

Tìm địa chỉ IP bằng cách nào?

Tìm địa chỉ IP riêng

Cách 1

• Bước 1: Mở Start Menu => Control Panel => truy cập vào kết quả xuất hiện
• Bước 2: Vào View Network Status and Tasks
• Bước 3: Nhấn vào mạng đang truy cập => chọn Details
• Bước 4: Ipv4 Address là địa chỉ IP nội bộ trong hệ thống mạng

Cách 2

• Bước 1: Mở Run và nhập CMD bằng cách nhấn Window + R
• Bước 2: Tìm nhanh IP bằng cách gõ lệnh Ipconfig

Tìm địa chỉ IP công cộng

Sử dụng các trang web như ipchicken.com, whatsmyip.org,… để tìm địa chỉ IP công cộng trên router. Đây là những trang web hoạt động trên tất cả các thiết bị kết nối mạng hỗ trợ trình duyệt web (điện thoại thông minh, laptop, máy tính bàn, máy tính bảng,…).

Địa chỉ IP gồm mấy phiên bản?

Phiên bản IPv4

Trong quá trình phát triển các giao thức Internet thì IPv4 là phiên bản thứ tư. Nó là giao thức của bộ TCP/IP và tương ứng với lớp Network của mô hình OSI. IPv4 có cấu tạo gồm 4 nhóm số thập phân và được ngăn cách với nhau bằng dấu chấm. Mỗi nhóm sẽ gồm 8 bit dữ liệu và được gọi là oc-tet (bộ 8 bit nhị phân). Giá trị mỗi oc-tet là 2^8 = 256 (nằm trong khoảng từ 0 đến 255).

Tìm hiểu thêm về IPv4: IPv4 là gì? Ưu nhược điểm của IPv4

Phiên bản IPv6

IETF đã phát triển giao thức truyền thông mới nhất mang tên IPv6. IPv6 ra đời nhằm giải quyết tình trạng cạn kiệt địa chỉ IPv4. Phiên bản này đã nhận được rất nhiều cải tiến đồng thời được sử dụng phổ biến hơn so với IPv4. Địa chỉ này có chiều dài 128 bit và được biểu diễn dưới dạng các cụm số hexa, được phân cách bởi dấu “:”. Nó cung cấp một lượng địa chỉ khổng lồ cho hoạt động internet – 2^128 (≈ 3.4×10^38) địa chỉ.

Tìm hiểu thêm về IPv6: IPv6 là gì? So sánh địa chỉ IPv6 và IPv4

Như vậy, IP là địa chỉ đơn nhất mà thiết bị điện tử sử dụng với mục đích nhận diện và liên lạc với nhau thông qua giao thức Internet. Một số địa chỉ IP có giá trị đơn nhất trên toàn cầu nhưng có một số lại đơn nhất chỉ trong phạm vi một công ty hay doanh nghiệp. IP cung cấp nhận dạng cho từng thiết bị mạng, tức là, mỗi thiết bị mạng sẽ có địa chỉ IP khác nhau. Khi đã nhận dạng được nhau, IP sẽ giúp chúng liên hệ, giao tiếp bằng cách cung cấp danh tính.

Câu hỏi thường gặp về địa chỉ IP

IP có thay đổi không?

Có. Với IP động, nhà mạng có thể thay đổi IP theo thời điểm hoặc theo phiên kết nối. Với IP tĩnh, IP thường cố định trong thời gian bạn duy trì dịch vụ.

IP công cộng và IP riêng khác nhau thế nào?

IP riêng dùng trong mạng nội bộ và không định tuyến trực tiếp trên Internet. IP công cộng do nhà mạng cấp để thiết bị hoặc router giao tiếp với Internet.

IP tĩnh dùng khi nào?

Khi bạn cần truy cập từ xa ổn định, cấu hình server, camera, VPN, whitelist IP, hoặc chạy dịch vụ cần địa chỉ cố định.

IP động có lợi gì?

IP động linh hoạt và dễ quản lý cho nhà mạng, phù hợp nhu cầu phổ thông. Người dùng thường không cần cấu hình thủ công.

Người khác biết IP của tôi có nguy hiểm không?

IP một mình chưa đủ để chiếm quyền thiết bị. Rủi ro tăng lên khi thiết bị có dịch vụ mở cổng, mật khẩu yếu, hoặc cấu hình bảo mật kém. Bạn nên cập nhật hệ thống và hạn chế mở port không cần thiết.

IP có xác định chính xác vị trí không?

Thường không chính xác đến mức địa chỉ nhà. IP có thể gợi ý khu vực hoặc thành phố ở mức tương đối tùy nhà mạng và hạ tầng.

Đổi IP có giúp website lên top không?

Không. Thứ hạng chủ yếu phụ thuộc chất lượng nội dung, trải nghiệm người dùng và tín hiệu tin cậy. Đổi IP chỉ có ý nghĩa kỹ thuật trong một số tình huống vận hành.

Khi nào nên dùng VPN để ẩn IP?

Khi bạn dùng mạng công cộng, muốn giảm theo dõi theo phiên truy cập, hoặc cần truy cập nội dung giới hạn theo khu vực. Bạn nên chọn nhà cung cấp uy tín để tránh rủi ro dữ liệu.

Trên đây là bài viết chi tiết BKNS giải đáp câu hỏi địa chỉ IP là gì? Hy vọng các bạn có thể hiểu rõ hơn IP là gì và những câu hỏi về IP. Đừng ngại để lại bình luận bên dưới nếu bạn còn bất cứ thắc mắc gì để BKNS kịp thời giải đáp nhé! Đừng quên truy cập website bkns.vn thường xuyên để cập nhật thêm nhiều thông tin mới nhất về tên miền, thiết kế website, dịch vụ quảng cáo website, lưu trữ website chuyên nghiệp hay tư vấn, cung cấp giải pháp mạng.